Aby usunąć nieużywane wtyczki i motywy WordPressa, w pierwszej kolejności je dezaktywuj, a dopiero po sprawdzeniu, że strona działa poprawnie, skasuj ich pliki. Sama dezaktywacja nie wystarczy — wyłączona wtyczka nadal leży na serwerze i może zawierać luki bezpieczeństwa. Poniżej przejdziesz przez cały proces krok po kroku, łącznie ze sprzątaniem pozostałości w bazie danych.
Dlaczego nieużywane wtyczki i motywy to problem
Każda wtyczka i każdy motyw to kod PHP leżący na Twoim serwerze. Nawet po dezaktywacji pliki pozostają na miejscu i jeśli zawierają lukę, atakujący może ją wykorzystać — porzucone, nieaktualizowane wtyczki to najczęstsza droga włamań na strony WordPressa. Im więcej dodatków, tym więcej aktualizacji musisz na bieżąco pilnować.
Druga sprawa to wydajność i porządek. Aktywne, ale niepotrzebne wtyczki dokładają własne skrypty i zapytania do każdej podstrony. Nawet te wyłączone zostawiają w bazie danych tabele i opcje, które powiększają kopie zapasowe, a część z nich WordPress ładuje automatycznie przy każdym wejściu na stronę (tzw. autoload) — to realnie spowalnia witrynę.
Poprawna kolejność: najpierw dezaktywacja, potem usunięcie
Zanim skasujesz wtyczkę, zajrzyj do jej ustawień i sprawdź, czy ma opcję w stylu „Usuń wszystkie dane przy odinstalowaniu” — wiele wtyczek (np. SEO czy formularzy) domyślnie zostawia swoje dane w bazie „na wszelki wypadek”. Włącz tę opcję przed usunięciem, a wtyczka sama po sobie posprząta.
1. Przejdź w panelu do Wtyczki → Zainstalowane wtyczki.
2. Przy zbędnej wtyczce kliknij Wyłącz, a następnie przeklikaj najważniejsze podstrony witryny — upewnij się, że nic się nie zepsuło.
3. Odczekaj kilka dni; jeśli niczego nie brakuje, wróć do listy wtyczek i kliknij Usuń, po czym potwierdź.
4. Powtórz to dla kolejnych pozycji — usuwaj pojedynczo, żeby łatwo namierzyć ewentualny problem.
Usunięcie przez panel uruchamia procedurę odinstalowania wtyczki (plik uninstall.php, o ile wtyczka go zawiera), więc to znacznie lepsza metoda niż kasowanie katalogu przez FTP, które zostawia wszystkie dane w bazie.
Ile motywów zostawić i jak usunąć resztę
Zostaw dokładnie dwa motywy: aktywny oraz jeden domyślny motyw WordPressa (np. Twenty Twenty-Five) jako zapasowy. Zapasowy przyda się do diagnostyki — gdy coś przestanie działać, przełączysz się na niego i szybko sprawdzisz, czy winny jest Twój motyw, czy któraś z wtyczek. Jeśli używasz motywu potomnego, musi zostać również motyw nadrzędny. Ta sama zasada obowiązuje przy motywach blokowych składanych w Edytorze witryny, takich jak nasz darmowy Skład: aktywny motyw plus jeden domyślny w zapasie.
1. Przejdź do Wygląd → Motywy.
2. Kliknij miniaturę nieużywanego motywu (przycisk Szczegóły motywu), aby otworzyć okno ze szczegółami.
3. W prawym dolnym rogu okna kliknij Usuń i potwierdź.
Aktywnego motywu nie da się skasować — jeśli chcesz się go pozbyć, najpierw w Wygląd → Motywy najedź kursorem na inny motyw i kliknij Włącz, a dopiero potem usuń poprzedni.
Pozostałości w bazie danych
Po latach instalowania i usuwania dodatków w bazie zostają osierocone tabele, opcje i zadania cron. Najbezpieczniej posprzątasz je darmową wtyczką z katalogu wordpress.org, np. WP-Optimize (czyszczenie rewizji, transientów i optymalizacja tabel) albo Advanced Database Cleaner (wykrywanie tabel i zadań pozostawionych przez usunięte wtyczki).
Zanim cokolwiek usuniesz z bazy, wykonaj pełną kopię zapasową plików i bazy danych. Jeśli sprawnie poruszasz się po phpMyAdmin, pozostałości po konkretnej wtyczce znajdziesz zapytaniem (gdy Twoja baza używa innego prefiksu niż wp_, podmień go w nazwie tabeli):
SELECT option_name FROM wp_options WHERE option_name LIKE '%nazwa_wtyczki%';
Usuwaj tylko te wpisy, których pochodzenie potrafisz jednoznacznie wskazać. W razie wątpliwości zostaw je — kilka zbędnych opcji zaszkodzi mniej niż skasowanie czegoś, z czego korzysta aktywna wtyczka.
Na koniec dobry nawyk: raz na kwartał przejrzyj listę wtyczek i motywów i usuń wszystko, czego realnie nie używasz. Mniej dodatków to szybsze aktualizacje, mniejsze kopie zapasowe i mniej okazji do włamania.